Aectueel is een initiatief van logo

Nav Pensioenakkoord: Compensatie in beschikbare premieregeling?

 
1 juli 2019
 
Alle pensioenregelingen zullen in de toekomst gebaseerd zijn op een vaste,
leeftijdsonafhankelijke premie. Dit is een van de punten in het principeakkoord dat recent
is gepresenteerd. 

Wat is daarvan de impact op een beschikbare premieregeling?

 
Bij een beschikbare premieregeling is sprake van een premie die stijgt met de leeftijd. De
overgang op een leeftijdsonafhankelijke premie heeft voor vrijwel alle werknemers tot
gevolg dat de totale toekomstige leeftijdsonafhankelijke premies lager zijn dan de totale
toekomstige huidige staffelpremies. Dit leidt tot een lager verwacht pensioen. Is hier
compensatie op zijn plaats? Het antwoord is volgens ons “ja”.
 
Inzicht in gevolgen en berekening compensatie
Op basis van het werknemersbestand, de huidige en de nieuwe pensioenpremies, en
enkele uitgangspunten (economisch en demografisch) kunnen de gevolgen voor
pensioenpremies en pensioenresultaten worden bepaald. Als tweede stap kan de
compensatie worden berekend voor elk geboortejaar.
 
Onderstaand geven we inzicht in berekeningen voor een stabiel werknemersbestand
met 50 werknemers (leeftijd 18 tot en met 67 jaar) en enkele eenvoudige
uitgangspunten.

Kostenneutrale oplossing
De gemiddelde premie in ons voorbeeld is ongeveer 16% van de
pensioengrondslagsom. Als we in het nieuwe stelsel deze premie toekennen aan elke
werknemer, dan is het effect op de totale pensioenpremie per jaar (links) en
pensioenresultaat (rechts) als volgt:



 De pensioenkosten blijven in deze situatie gelijk (de oranje lijn is gelijk aan de roze lijn
en daardoor niet zichtbaar). Het effect op het kapitaal op pensioendatum is aanzienlijk,
vooral als we alleen kijken naar de toekomst. Jonge deelnemers krijgen nu een hogere
 premie en komen beter uit dan in de oude situatie. De oudere werknemers gaan er op
achteruit. Als rekening wordt gehouden met het al opgebouwde pensioenkapitaal, dan
zien we bij werknemers van middelbare leeftijd de grootste achteruitgang.
 
Pensioenneutrale oplossing
Voor de pensioenneutrale oplossing bepalen we eerst de premie die een 18-jarige
deelnemer nodig heeft om hetzelfde verwachte pensioenkapitaal te bereiken als op basis
van de huidige staffel. Deze premie (ongeveer 13% van de pensioengrondslag) hanteren
we als vaste premie. Gedurende de eerste 10 jaar wordt deze verhoogd met een
compensatiepremie welke alleen afhangt van het geboortejaar. De totale
pensioenpremie per jaar (links) en het pensioenresultaat (rechts) zien er nu als volgt uit:

 
 Het pensioenresultaat is voor iedereen 100%, aangezien we volledig compenseren (de
donkerblauwe lijn is gelijk aan de groene lijn en daardoor niet zichtbaar). 
Depensioenkosten zijn gedurende de eerste 10 jaar (gekozen compensatieperiode) hoger
en na deze 10 jaar lager dan in de oude situatie. De pensioenkosten nemen gedurende
de eerste 10 jaar af, doordat werknemers met hoge compensatie (hoogste leeftijden)
met pensioen gaan en worden vervangen door nieuwe 18-jarige deelnemers (waarvoor
geen compensatie geldt).
 
Ten opzichte van de huidige staffelpremie stijgen in dit voorbeeld de pensioenkosten in
de eerste 10 jaar met gemiddeld circa 50%.
 
Transitiekader
Het kabinet zal een transitiekader voorstellen, waarbinnen de compensatie vastgesteld
moet worden. Binnen dit kader zal onder andere de maximale fiscaal aftrekbare
pensioenpremie worden vastgesteld.

Commentaar
Er is tot op heden weinig aandacht voor de gevolgen van het principeakkoord bij
beschikbare premieregelingen. Zoals we hebben laten zien, zijn de gevolgen voor
pensioenkosten en/of pensioenresultaat aanzienlijk.
 
We benadrukken dat een andere bestandsopbouw en/of andere uitgangspunten tot
andere resultaten leiden. Deze uitgangspunten moeten in overleg tussen werkgever en
werknemers(vertegenwoordiging) worden bepaald.
 
Werkgever en werknemers(vertegenwoordiging) zullen een aantal vragen moeten
beantwoorden:
 
– Hoe stellen we de nieuwe leeftijdsonafhankelijke premie vast?
 
– Hoe stellen we compensatiepercentages vast (i.e. wat zijn de economische en
demografische uitgangspunten, zoals carrière, rendement en ontslag)?
 
– In hoeverre compenseren we werknemers voor de achteruitgang in
pensioenresultaat? En wie betaalt de kosten daarvan?
 
– Ontvangen nieuwe werknemers dezelfde compensatie als huidige
werknemers?
 
– Maken we onderscheid tussen een basispensioenregeling en een (eventuele)
excedent- of nettopensioenregeling?
 
Bron: LCP