Aectueel is een initiatief van logo

Code Rechtstreeks verzekerde regelingen


Februari 2019

Inleiding

De Code Rechtstreeks verzekerde regelingen (hierna ook: de Code) is per 1 februari 2019 gewijzigd. De Code is opgesteld door het Verbond van Verzekeraars samen met de Stichting van de Arbeid en is op 1 juli 2014 in werking getreden. Afgesproken is dat de Code na twee jaar geëvalueerd zou worden. Door omstandigheden is deze evaluatie pas eind 2017 opgepakt. De evaluatie is uiteindelijk op 21 december 2018 gepubliceerd. In dit nieuwsbericht zal ten eerste worden ingegaan op de voorloper van de Code, de Principes voor goed pensioenfondsbestuur en daarnaast op de inhoud van de Code. Verder wordt de evaluatie van de Code besproken en ook de geactualiseerde Code komt aan bod.

Principes voor goed pensioenfondsbestuur

De Code is opgesteld ter vervanging van de Principes voor goed pensioenfondsbestuur uit 2005. Aanleiding voor het opstellen van de Principes voor goed pensioenfondsbestuur was het oordeel van de Stichting van de Arbeid dat ook de pensioensector consequenties dient te verbinden aan de discussie over governance. De pensioenuitvoerders – dat zijn ondernemingspensioenfondsen, bedrijfstakpensioenfondsen, algemene pensioenfondsen, premiepensioeninstellingen (hierna: PPI’s) en verzekeraars – moeten antwoord kunnen geven op de vraag op welke wijze het eigen functioneren kan worden verbeterd. De Principes voor goed pensioenfondsbestuur zijn het antwoord van de Stichting van de Arbeid op het verzoek van de toenmalige minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid om het pension fund governance vraagstuk ter hand te nemen.

De geformuleerde principes zijn erop gericht de kwaliteit, zorgvuldigheid en de openheid van pensioenuitvoerders  op een hoger plan te brengen. Pension fund governance heeft specifiek betrekking op de uitvoering van pensioenregelingen en niet op de totstandkoming van die pensioenregeling en de inhoud ervan, noch op de keuze van de uitvoeringsvorm zelf. Pension fund governance begint als de werkgever(sorganisatie) en de werknemers(organisatie) overeenstemming hebben bereikt over de inhoud van de arbeidsvoorwaarde pensioen en een keuze is gemaakt voor een bepaalde pensioenuitvoerder.

De Code Rechtstreeks verzekerde regelingen

De Code Rechtstreeks verzekerde regelingen is opgesteld in het verlengde van de Code Pensioenfondsen (principes ten aanzien van de governance voor pensioenfondsen). De Code Pensioenfondsen draait om de drie functies van ‘goed pensioenbestuur’: besturen, toezicht en verantwoording afleggen. In de Code Rechtstreeks verzekerde regelingen zijn principes uitgewerkt op welke wijze de werkgevers en verzekeraars de deelnemers op de hoogte houden van de ontwikkelingen van hun pensioenen en de wijze waarop hierover verantwoording moet worden afgelegd. De Code Rechtstreeks verzekerde regelingen is een aanvulling op wet- en regelgeving en zelfregulering, waaronder de Gedragscode Verzekeraars. In het Uitvoeringsbesluit Pensioenwet is de Code Rechtstreeks verzekerde regelingen ook van toepassing verklaard op PPI’s.

De inhoud van de rechtstreeks verzekerde pensioenregeling is strak ingekaderd door afspraken die zijn gemaakt in het arbeidsvoorwaardenoverleg tussen werkgever en werknemers. In de uitvoeringsovereenkomst tussen werkgever en verzekeraar dan wel PPI  wordt vervolgens vastgelegd hoe de pensioenregeling wordt uitgevoerd.

In het tweede hoofdstuk van de Code zijn de verplichtingen opgenomen voor levensverzekeraars en PPI’s die in de tweede pijler pensioenregelingen uitvoeren en werkgevers. Voor de toepassing van de Code wordt onder een vereniging van pensioengerechtigden aangesloten bij artikel 22 Pensioenwet.

Evaluatie

De evaluatie van de Code is uitgevoerd door een aparte werkgroep. Aan de hand van een aantal open vragen zijn verzekeraars, werkgevers, vakbonden, ondernemingsraden, adviesbureaus, de ombudsman en ouderenorganisaties gevraagd naar hun ervaring met de Code.

Bekendheid

De uitkomst van de inventarisatie is dat de Code weinig bekendheid geniet onder individuele werkgevers en ondernemingsraden. Vakbonden en adviesbureaus hebben meer kennis van de Code maar gebruiken deze weinig. Bij verzekeraars en PPI’s is de Code over het algemeen een onderdeel van de normale procedures. De werkgroep stelt voor om de bekendheid van de Code te vergroten door enerzijds de AFM te verzoeken de Code op te nemen in de leidraden voor financiële adviseurs en de SER te verzoeken de Code op te nemen in het Voorbeeldreglement voor ondernemingsraden.

Wet- en regelgeving

De Code bevat niet de nieuwste wet- en regelgeving. Om te voorkomen dat de Code vanwege wijzigingen in wet- en regelgeving niet meer actueel is, stelt de werkgroep voor om verwijzingen naar en de uitleg daarvan zoveel mogelijk uit de code te halen.

Vereniging van pensioengerechtigden

Onder vereniging van pensioengerechtigden vallen te veel verenigingen die andere statutaire doelstellingen hebben dan de belangenbehartiging van oud-werknemers ten aanzien van het opgebouwde pensioen bij de oud-werkgever. De Code moet duidelijk maken dat het specifiek gaat om verenigingen waarbij in de statutaire doelstellingen is opgenomen dat het gaat om de belangen van gepensioneerden die in dienst zijn geweest bij de werkgever.

Rol vereniging van pensioengerechtigden

Vanwege privacywetgeving is het onmogelijk voor verzekeraars om de gegevens van pensioengerechtigden aan een vereniging van pensioengerechtigden te verstrekken. Daarom zouden verzekeraars de werknemers moeten wijzen op het bestaan van een vereniging van pensioengerechtigden. Er moet geconstateerd worden dat het aantal verenigingen dat bekend is bij verzekeraars zeer beperkt is. De ouderenorganisaties zullen verenigingen oproepen zich te melden bij de verzekeraars. Daarnaast zijn de ouderenorganisaties gevraagd om met een lijst van verenigingen te komen. Verzekeraars kunnen vervolgens relevante verenigingen benaderen.

De geactualiseerde Code

De geactualiseerde Code is op 21 december 2018 aangeboden aan minister Koolmees van Sociale Zaken en Werkgelegenheid met het verzoek deze op te nemen in regelgeving. Op 14 januari 2019 is de goedkeuring verleend aan de wijzigingen van de Code, zoals deze zijn beschreven in de brief over de evaluatie van 21 december 2018. De wijziging is in werking getreden per 1 februari 2019. De Code bevat de volgende reeks verplichtingen voor werkgevers, verzekeraars en PPI’s.

Toeslagverlening

Als de uitvoeringsovereenkomst bepalingen bevat waardoor de werkgever tijdens het contract invloed heeft op depotvorming, beleggingen in verband met winstdeling of anderszins op de resultaten van de pensioenverzekering, dan legt de werkgever verantwoording af over de door hem gemaakte keuzes aan de ondernemingsraad en vereniging van pensioengerechtigden.
De verzekeraar en PPI leggen jaarlijks op inzichtelijke wijze verantwoording af aan de werkgever (de verzekeringnemer) over de behaalde resultaten, voor zover dat relevant is in relatie tot de uitvoeringsovereenkomst. Dit zal in ieder geval aan de orde zijn als er sprake is van een beleggingsdepot of een winstdelingsregeling.
De werkgever stelt de ondernemingsraad en de vereniging van pensioengerechtigden op de hoogte van de resultaten.
Als er sprake is van een pensioentoezegging met een voorwaardelijke toeslagverlening, verantwoordt de werkgever aan de ondernemingsraad en vereniging van pensioengerechtigden, of en zo ja in welke mate aan de voorwaarden voor toeslagverlening is voldaan. De verzekeraar moet de daarvoor benodigde gegevens aan de werkgever leveren.

Informatie en communicatie

De verzekeraar en PPI informeren de werkgever over veranderingen in wet- en regelgeving welke gevolgen hebben voor de pensioen- of uitvoeringsovereenkomst.
De werkgever stelt de ondernemingsraad en de vereniging van pensioengerechtigden op de hoogte van veranderingen in wet- en regelgeving welke gevolgen hebben voor de pensioen- of uitvoeringsovereenkomst.

Advies/zeggenschap

De werkgever stelt de vereniging van pensioengerechtigden in staat te adviseren over de (verlenging van de) uitvoeringsovereenkomst.
De werkgever wint advies in bij de ondernemingsraad en de vereniging van pensioengerechtigden over het niveau van de serviceverlening dat de werkgever voornemens is overeen te komen met de (nieuwe) verzekeraar of PPI. Het advies moet gemotiveerd zijn. Als de werkgever het advies niet (geheel) opvolgt, moet hij zijn besluit motiveren.

Intern toezicht

Het interne toezicht van een verzekeraar en PPI, waaronder bijvoorbeeld verstaan wordt de raad van commissarissen, beziet kritisch het functioneren van het bestuur en/of de directie van de verzekeraar en PPI.
De rapportage van het interne toezicht met betrekking tot de rechtstreeks verzekerde regelingen is kosteloos opvraagbaar bij (de directie van) de verzekeraar en PPI.
Het interne toezicht van de verzekeraar en PPI rapporteren over hun bevindingen aan het bestuur of de directie van de verzekeraar en PPI en bespreken deze met het bestuur of directie.

Klachtenregeling

De verzekeraar en PPI hebben een laagdrempelige, oplossingsgerichte interne klachtenregeling die toegankelijk is voor werkgevers, deelnemers, gewezen deelnemers en pensioengerechtigden, evenals voor de ondernemingsraad en vereniging van pensioengerechtigden.
In de uitvoeringsovereenkomst wordt de werkgever geïnformeerd over de interne klachtenregeling.
In het pensioenreglement worden de deelnemers op de hoogte gesteld van de interne klachtenregeling.
Klachten worden helder, in begrijpelijke woorden en binnen een redelijke termijn afgehandeld door de verzekeraar en PPI.